(ارائه مطلب از: رقيه احمدي)

تاریخچه

حدود ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد در فنلاند از پنبهٔ کوهی برای ساخت ظرف‌های گلی استفاده می‌شده‌است و در مقیاس محدود، از حدود ۲۰۰۰ سال قبل استفاده از پنبهٔ کوهی برای تهیهٔ لباس مرسوم بوده‌است. هرودوت (۴۵۰ سال قبل از میلاد) نقل می‌کند که چگونه رومیان مردگان خود را قبل از سوزاندن درون پارچه‌های بافته شده از پنبهٔ کوهی می‌پیچیدند تا بهتر بتوانند خاکستر مرده خود را جمع‌آوری نمایند و این ماده را «آمیانتاژ» یعنی خلل ناپذیر، پلیدنشدنی و فسادناپذیر می‌نامیدند. پنجاه سال بعد از میلاد مشکلات مربوط به پنبهٔ کوهی و استفاده از ماسک‌های ویژه که از ورود غبار پنبهٔ کوهی جلوگیری می‌کرد مطرح بود. گفته می‌شود شارلمانی لباسی از پنبهٔ کوهی داشت که با پوشیدن آن از درون آتش عبور کرد و تطهیر شد و هیچ صدمه‌ای به او نرسید. شاید سیاوش هم از چنین لباسی استفاده نموده باشد که از آتش گذشت و سالم و سربلند بی گناهی خود را به اثبات رساند.

در سال ۳۰۰ قبل از میلاد تئوفراستوس که از شاگردان ارسطو بود در کتاب خود به نام درباره سنگ‌ها به ماده بدون نامی، شبیه چوب پوسیده اشاره کرده‌است که که در اثر اختلاط با نفت می‌سوزد، بدون آن که آسیبی ببیند.

طبری در کتاب «تاریخ شاهان و پیامبران» (تاریخ الرسل و الملوک) می‌نویسد که خسرو دوم پرویز (فرمانروا: ۵۳۱ تا ۵۷۹ م.) دستاری داشت از جنس پنبهٔ کوهی که برای پاکیزه کردن آن را در آتش می‌انداخت و نابود نمی‌شد.

در سال ۱۸۲۰ یک دانشمند ایتالیایی، برای نخستین بار لباس ضد آتش را با استفاده از الیاف پنبهٔ کوهی تولید کرد.

در اوایل قرن بیستم، یک مهندس اتریشی به نام لودویک هاچک از ترکیب الیاف این ماده با سیمان، موفق به اختراع سیمان نسوز شد، که با استقبال جهانی روبرو گشت.

با آن که تاریخ استفاده از پنبهٔ کوهی و بیماری‌های ناشی از آن تقریباٌ همزمان و متقارن بوده‌است اما شناسایی اولین مورد بیماری «آزبستوسیس» که عامل آن الیاف پنبهٔ کوهی است یکصد سال پیش در انگلستان شناسایی شد. بیمار مردی بود که چهارده سال روی ماشین پنبه زنی کار کرده بود و در ۳۴ سالگی در بیمارستان درگذشت. در کالبد شکافی، تصلب بافت‌های شش وی کاملاٌ آشکار بود، علاوه بر آن الیاف پنبهٔ کوهی درون شش‌ها قابل رویت بودند.

کاربردهای پنبهٔ کوهی

کاربرد در صنعت:

• عامل افزایش مقاومت سیمان در لوله‌های سیمانی و قطعات پوششی سقفی.
• عامل افزایش دهنده نقطه اشتعال در منسوجات و محصولات کاغذی.
• عامل افزایش مقاومت لنت‌های ترمز و کلاچ در برابر سایش.

مهم‌ترین فرآورده‌ها:

• محصولات سیمانی: شامل لوله‌های آزبست سیمانی، ناودانی و صفحه‌های ایرانیت، که در صنایع گوناگون به کار می‌روند.
• جامه‌های نسوز: لباس، جلیقه، نمدها و دیگر مواد نسوز.
• کاغذهای نسوز (آزبستی): از این نوع کاغذها به عنوان پوشش لوله‌ها و عایق‌های الکتریکی استفاده می‌کنند.
• مواد مالشی و حرارتی: صفحه کلاچ، لنت ترمز، انواع واشر و...
• به‌عنوان ماده پرکننده: در آسفالت، رنگ شیمیایی، کاشی، پلاستیک.

در کشورهای در حال توسعه، به طور گسترده‌ای از لوله‌های آزبست سیمان استفاده می‌شود، به طوری که ۳۰ درصد لوله‌های انتقال رسانی آب شهری در هندوستان را شامل می‌شود و ۱۹ درصد از شبکه آبرسانی کانادا نیز از جنس آزبست سیمان است.

پنبهٔ کوهی و سلامت انسان

الیاف پنبهٔ کوهی می‌تواند به ذرات بسیار ریز و نامریی تبدیل شود. این ذرات نامریی که قطر آن‌ها کمتر از ۰٫۵ میکرون است، در هنگام تنفس به اعماق شش نفوذ می‌کنند و برای همیشه در آن جا می‌مانند. با گذشت زمان این ذرات بر اثر تحریکات مداوم خود می‌توانند سبب بیماری‌های آزبستوسیس (Asbestosis)، سرطان ریه و یا بیماری مزوتلیوما (Mesothelioma) شوند که همه آن‌ها در نهایت به مرگ منتهی می‌شوند.

بیماری‌های ناشی از استنشاق پنبهٔ کوهی:

• آزبستوسیس
• سرطان ریه
• مزوتلیوما
• سرطان حنجره

هنگام کار با پنبهٔ کوهی باید لباس‌های مخصوص پوشید.

پنبهٔ کوهی در طبیعت وجود دارد و می‌تواند وارد آب‌ها شود، مدارک علمی موجود بیانگر این واقعیت است که با وجود این که پنبهٔ کوهی در شبکه آبرسانی وجود دارد، مخاطرات بهداشتی از آن مشاهده نمی‌شود و بررسی‌ها نشانگر آن هستند که میزان پنبهٔ کوهی موجود در آب آشامیدنی از نظر سلامتی زیان‌آور نیست.

پنبهٔ کوهی و محیط زیست

الیاف پبنهٔ کوهی توسط استخراج از معدن، اره‌کشی، عملیات تخریب ساختمان‌هایی که در عایق‌سازی آنها از پنبهٔ کوهی استفاده شده، و به طور کلی تخریب هر فرآوردهٔ دارای پنبهٔ کوهی به محیط زیست وارد می‌شوند. در شهرهای بزرگ یکی از مهم‌ترین راه‌های ورود پنبهٔ کوهی به هوا از طریق لنت ترمز و کلاچ خودرو است.

از دید تولیدکنندگان محصولات دارای پنبهٔ کوهی، از آنجا که صنعت تولید این ماده در مقایسه با محصولات جایگزینی که از پتروشیمی و استخراج فلزات به دست می‌آید، نیاز به انرژی کمتری دارد، این تولیدکنندگان دوستدار محیط زیست اند.

       (بقيه در ادامه مطلب)

به گزارش پايگاه اطلاع رساني محيط زيست (پام) : قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اين كه بر اساس مصوبه شوراي عالي حفاظت محيط زيست تمامي خودروهاي توليد داخل بايداز ابتداي سال 91 بايد با استاندارد آلايندگي يورو 4 و خودروهاي وارداتي بااستاندارد يورو 5 و موتورسيكت‌ها نيز از اول مهرماه با استاندارد يورو 3 توليد شوندافزود: با توجه به اين كه منشاء 70 درصد آلودگي هواي تهران و كلانشهرهاي كشور ناشي از منابع متحرك است، اجراي اين مصوبه مي‌تواند ميزان توليد اين بخش از آلاينده‌هارا به نصف كاهش دهد.وي با اشاره به اين كه قرار بود برنامه زمانبندي را در اين خصوص با همكاري وزارت صنايع و خودروسازان تهيه كنيم گفت: 6 جلسه در اين خصوص برگزار شد و در آخرين جلسه كه با حضور نمايندگان وزارت صنايع و خودروسازان برگزار شد با توجه به ظرفيت و توان توليد خودروسازان داخلي برنامه زمان‌بندي را در اين خصوص تهيه و نهايي شد.
 دكتر شاعري  به جزئيات توافقنامه اخير در اين خصوص اشاره وتاكيد كرد: بر اين اساس در بخش خودروهاي توليد داخل با توجه به اين كه زيرساخت‌اجراي استاندارد ‌آلايندگي يورو 4 براي كليه محصولات شركت ايران‌خودرو فراهم شده است محصولات اين شركت شامل پژو 405 ـ پژو 206، سمند معمولي، سمند سورن، سمند سريربه طور كامل موفق به اخذ «تاييد نوع ـ TA» استاندارد آلايندگي يورو 4 شدند.
 وي افزود: بر اين اساس توليد خودروهاي پژو 405، پژو 206، سمند، سورن و سمند سريربا استاندارد يورو 4 بتدريج از 5 درصد در اريبهشت ماه به 100 درصد حداكثر تا پايان آذرماه سال جاري خواهد رسيد. از سوي ديگر از ابتداي ارديبهشت ماه عرضه تندر 90 بااستاندارد يورو 4 آغاز شده است و محصولات كيزاشي و ويتارا نيز براساس استاندارديورو 4 از ابتداي سال جاري عرضه شده‌اند.
قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست به وضعيت خودروهاي توليدي شركت سايپا اشاره كرد و گفت: با اشاره به اين كه زيرساخت اجراي استاندارد آلايندگي يورو 4 براي كليه محصولات اين شركت نيز فراهم شده است تمامي محصولات اين شركت يعني خانواده X100 شامل پرايد 131 ـ 132 ـ 141 ـ 111 و تيبا به طور كامل موفق به اخذ «تاييد نوع ـ TA» استاندارد آلايندگي يورو 4 شدند كه بدين ترتيب تمامي محصولات اين شركت يعني خانواده X100 شامل 131 ـ 132 ـ 141 ـ 111 و همچنين خودروي تيبا با استاندارد يورو 4 بتدريج از 5 در ارديبهشت ماه به 100 درصد حداكثر تا پايان آذرماه سال جاري خواهد رسيد.
وي به شركت پارس خودرو اشاره كرد و با اشاره به اين كه تمام محصولات اين شركت موفق به اخذ «تاييد نوع ـ TA» استاندارد يورو 4 شده‌اند  گفت: در حالي كه همه توليدات خودروهاي تينا، قشقايي، پيكاپ براساس استاندارد يورو 4 از ابتداي سال در حال عرضه هستند، خودروهاي مگان و تندر نيز به صورت 100 درصد منطبق بر استاندارد يورو 4 از مرداد ماه به بازار عرضه خواهند شد.
 معاون محيط زيست انساني  سازمان حفاظت محيط زيست در خصوص گروه خودروسازي بهمن نيز با تاكيد براين كه توليد و عرضه تمام خودروهاي خانواده مزدا (مزدا 3 ـ مزدا 2) از ابتداي سالجاري براساس استاندارد يورو 4 بوده است افزود: خودروي وانت مزدا و وانت كاپرانيز «تاييد نوع ـ TA» منطبق با استاندارد يورو 4 را اخذ كرده‌اند و از شهريور ماه سالجاري توليدات اين خودروها نيز منطبق با استاندارد يورو 4 خواهد بود.
 وي به توليدات شركت مديران خودرو اشاره كرد و گفت: در جلسه اخير مقرر شد اين شركت ظرف مدت 10 روز برنامه جامع توليد خودرو براساس استاندارد يورو 4 را به سازمان حفاظت محيط زيست ارائه كند در عين حال تمامي محصولات اين شركت نيز حداكثر از اول ديماه براساس استاندارد يورو 4 توليد و عرضه خواهد شد.
قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست در خصوص محصولات خودروسازان راين با اشاره به اين كه 100 درصد توليد دو مدل خودروي جديد (C30) براساس استاندارد يورو4 است گفت: ساير محصولات اين شركت نيز از ابتداي سال جاري با توليد 5 درصد و براساس استاندارديورو 4 آغاز شده و بتدريج حداكثر تا پايان آذرماه سال جاري به 100 درصد مي‌رسد.
وي با اشاره به اين كه تمام محصولات شركت كرمان موتور از ابتداي تيرماه سال جاري براساس استاندارد يورو 4 عرضه مي‌شود به وضعيت خودروهاي شركت زامياد اشاره كرد وگفت: كليه خودروهاي ديزلي اين شركت از پايان آذرماه سال جاري با موتور يورو4 توليدو عرضه خواهند شد. از سوي ديگر در خصوص خودروهاي بنزيني اين شركت نيز تمامي محصولات توليد آنها (وانت زامياد) موفق به پاس كردن بخش اول استاندارد يورو4 «تاييد نوع ـ TA» شده‌اند و حداكثر تا پايان آذرماه سال جاري تمام توليدات اين شركت با استاندارديورو4 عرضه خواهند شد.
قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اين كه توليد محصولات قديمي گروه خودروسازي مرتب با استانداردهاي قبلي متوقف شده است تصريح كرد: تمامي محصولات جديداين شركت نيز حداكثر تا پايان آذر ماه سال جاري منطبق با استاندارد يورو4 خواهدبود.

تمام موتورسيكلت‌هاي چهارزمانه از اول مهر موظف به رعايت استاندارد يورو 3 شدند

 به منظور آشنايي با ويژگي­هاي منطقه و دستيابي به نظام اطّلاعات علمي واحد در اين زمينه و در راستاي حفاظت و بهره‌مندي پايدار از منطقه زاگرس، پرديس­كشاورزي و منابع­طبيعي دانشگاه ­ تهران و سازمان حفاظت ­محيط‌­زيست با همكاري دانشكده محيط‌زيست و دانشكده كارآفريني دانشگاه تهران، دانشگاه محيط­زيست و تعدادي از دانشگاه­هاي جمهوري فدرال آلمان (گوتينگن و كاسل) و انجمن دانش‌آموختگان ايران در آلمان GIAN)، كنفرانس بين­المللي« تنوع‌زيستي در منطقه زاگرس، ايران» را با حضور متخصصان داخلي و خارجي برگزار مي­نمايند.گفتني است،‌ اين كنفرانس 16 و 17 ارديبهشت‌ماه 1391  در محل سالن همايش‌هاي بين‌المللي سازمان حفاظت ‌محيط زيست برگزار مي شود.

(ارائه مطلب از:سكينه مهتدي)

تعریف پسماندهای الکتریکی : به پسماندهای ویژه ای اطلاق می شود که با نیروی الکتریسیته کار می کنند و فاقد قطعات حساس الکترونیکی مثل ؛ خازن ، ترانزیستور ، آی سی و امثال آنها بوده و یا در تعداد واندازه کوچک باشند.

تجهیزات و وسایل مولد پسماند الکتریکی :

  تجهیزات صنایع و صنعت برق :

دریل هاو ترانسفورماتورها که در اثر کارکرد آنها میزان قابل توجهی روغن آسکارول که سمیت بسیار زیادی داشته تولید می شود و همچنین وسایل و تجهیزات انتقال و توزیع نیروی الکتریسیته نیز از این گروه می باشند.

  ·        تجهیزات و وسایل سرمایشی و تهویه مطبوع :

یخچال و فریزرها ؛ گاز مورد استفاده در آنها کلروفلوروکربن ها (( CFCs است که مخرب لایه ازن می باشد . چیلر و انواع کولرها نیزاز این دست وسایل هستند که پسماندهای آنها شامل انواع پلاستیک و فلز می باشد.

·        تجهیزات و وسایل مولد حرارتی و نوری:

  توستر، قهوه جوش ، اتو، بخاری برقی ، مایکروفر؛ وجود قطعات الکترومگنتیک که باعث ساطع شدن  امواج الکترومغناطیسی می گردد باعث قابل توجه بودن این نوع پسماندها می باشد .

·       انواع لامپها :

شامل انواع لامپ فلوروسنت ، نئون ، لامپهای کم مصرف (فلئوكمپكت) و لامپهای LED می گردد . شكستگي يك لامپ خطر زيادي به وجود نمي‌آورد اما وقتي با تعداد دهها ميليون لامپ كم‌مصرف سروكار داريم، انتشار مواد سمي درون آنها در محيط زيست ، خطر جدي‌ محسوب مي‌شود.

-        ایراد اين گونه لامپها اين است كه از گازهاي نادر  (هالوژن دار) و فلزات سنگين (مانند جيوه، نئون، زنون، سديم و ...) ساخته شده‌اند بنابراين لامپهاي فلورسنت، فلئوكمپكت (كم‌مصرف) و لامپهاي تخليه  پس از مصرف جزء زباله‌هاي ویژه به شمار مي‌روند و پس از استفاده بايد طبق فرآيندهاي خاصي بازيافت شوند و خصوصاً توجه شود كه قبل از بازيافت و خرد نشوند.

-        بازيافت لامپهاي كم ‌مصرف از بازگشت فلزات سنگين به محيط جلوگيري مي‌كند.

-        مقدار جيوه موجود در يك لامپ فلورسنت 5 برابر بيشتر از مقداري است كه سازمان بهداشت جهاني (WHo) براي جيوه موجود در مواد ،‌ تعيين كرده است .

 ·       تجهیزات و وسایل الکتریکی حمل و نقل :

کلیه قطعات الکتریکی از قبیل سیم لامپ مدارات و از این قبیل وسایل و دستگاههای ذیل شامل پسماندهای الکتریکی میشوند .

-        تجهیزات الکتریکی هواپیما

-        تجهیزات الکتریکی قطار

-        تجهیزات الکتریکی اتوبوس

-        تجهیزات الکتریکی انواع اتومبیل

-        تجهیزات الکتریکی کشتیها وشناور ها

-        تجهیزات الکتریکی نواع موتور سیکلت و دوچرخه

 ·       سایر وسایل :

ماشین لباسشویی ، تجهیزات و وسایل ورزشی ، اسباب بازیها ، خشک کن ها، باتریهای قابل شارژو غیر قابل شارژ دارای کبالت ، نیکل و 15% کادمیوم می باشند که در عملیات بازیافت در اثر حرارت دهی بالا در کوره ها به میزان 9/99 % قابل جمع آوری هستند .

 Ø     شیوه های مدیریت پسماندهای الکتریکی  :

بازیابی این نوع مواد بهترین شیوه ی برخورد با آنها است زیرا در اثر سوزاندن آنها منبع بزرگی برای تولید و رهاسازی گازهای دی اکسین Dioxin و فوران Furan به جو ایجاد کرده ایم که سرطانزا بودن آنها به اثبات رسیده است ، در ضمن باعث ورود فلزات سنگین به هوا ، نظیر جیوه هم می شود .

در صورت دفن در زمین نیز می تواند سبب ورود فلزات سنگین به خاک ودر نهایت به چرخه ی زندگی گیاه ، دام و انسان شود و به طبع در اثر شستشو توسط روانابها به آبهای زیرزمینی نیز نفوذ کند که بطور مثال هر عدد لامپ اشعه کاتدی که درمحل دفن رهاسازی شده است می تواند مقدار قابل توجهی سرب را وارد شیرابه محل دفن نماید و در ضمن احتمال آتش سوزی در این اماکن نیز وجود دارد، پس بطور کلی باید از دفن پسماندهای الکتریکی و الکترونیکی بدون انجام عملیات پردازش و بازیافت اجتناب کرد .

در امر بازیافت این نوع پسماندها امکان بازیابی فلزات ارزشمند نظیر ؛ مس ،طلا، نقره و پلاتین و ... وجود دارد و اندکی هم سرب ، جیوه و... که باید به جهت سمیت با دقت فراوان ضمن رعایت مسائل ایمنی جداسازی شود.

مهمترین مشکل در مسئله بازیابی این نوع پسماند مربوط به رعایت ایمنی و بهداشت کارگران و در مرحله دوم خود کارخانه هایی است که این عمل را انجام می دهند ، باید دانست که تا چه اندازه استانداردهای زیست محیطی را رعایت کرده اند این کارخانه ها باید دارای پیش تصفیه مواد و فیلترهای مناسب جهت تصفیه بخارات باشند و کنترل زواید خرد شده الکتریکی و الکترونیکی را نیز انجام دهند که در این میان باید هزینه ی انرژی مصرف شده را نیز از بهره ی اقتصادی کم کرد که روی هم رفته صرف کاهش خطرات زیست محیطی می تواند سود آور هم باشد.

در عمل بازیابی این نوع پسماندها نیز مقداری پسماند غیرقابل مصرف بوجود می آید که باید سعی نمود در حد امکان کمترین میزان را داشته باشند آنها را می توان پس از بی خطر سازی (پکیج سازی) بصورت دفن در ترانشه های فنی مهندسی و بهداشتی مدفون نمود.

مهندس محمدي زاده معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست به عنوان سخنران پيش از خطبه هاي اولين نمازجمعه سالجاري ضمن تبريك سال نو در جمع نمازگزاران گفت : طبيعت و عناصر آن در تمامي اديان الهي ازنوعي تقدس و احترام برخوردار بوده ، در دين مبين اسلام نيز نگاه ويژه اي به طبيعت به عنوان مخلوق الهي دارد ، طبيعت جلوه اي از قدرت لايزال الهي و از آيات خلقت است.معاون رئيس جمهور در ادامه گفت : سه ماه آينده در اجلاس ريو كه با حضور دكتر احمدي نژاد رئيس جمهور محترم در كشور برزيل برگزار مي گردد در خصوص بزرگترين چالش اصلي جهان كه همان آسيب به محيط زيست مي باشد ، بحث و تبادل نظر مي شود وي افزود : نبايد گازهاي گلخانه اي بطوري باشد كه فضاي طبيعي از بين برود . 18 ميليون هكتار جنگل در كشور هم اكنون به 14 ميليون هكتار كاهش پيدا نموده است ، بهره وري بي رويه صنعتي از جنگل ها باعث اين تخريب شده و مي بايست بهره وري صنعتي از جنگل ها را محدود كرد ، اقتصاد دنيا تكيه بر نفت دارد در صورتيكه بايستي روي انرژي خورشيد ، آب و باد اتكا داشته باشد حق بر اين است بشر به سمت استفاده مدبرانه از محيط زيست باشد برنامه ريزي كرديم در برنامه پنجم استفاده بهينه از انرژي هاي نو به  5 درصد برسد چشم انداز ما 30 درصد است ، قرار دولت اين است كه از انرژي هاي نو  به نحو احسن استفاده  شود.

گزیده ای از فرمایشات مقام معظم رهبری  در پیام نوروزی سال۱۳۹۱

همه‌ى مسئولين كشور، همه‌ى دست‌اندركاران عرصه‌ى اقتصادى و همه‌ى مردم عزيزمان را دعوت ميكنم به اين كه امسال را سال رونق توليد داخلى قرار بدهند. بنابراين شعار امسال، «توليد ملى، حمايت از كار و سرمايه‌ى ايرانى» است. ما بايد بتوانيم از كارِ كارگر ايرانى حمايت كنيم؛ از سرمايه‌ى سرمايه‌دار ايرانى حمايت كنيم؛ و اين فقط با تقويت توليد ملى امكان‌پذير خواهد شد. سهم دولت در اين كار، پشتيبانى از توليدات داخلىِ صنعتى و كشاورزى است. سهم سرمايه‌داران و كارگران، تقويت چرخه‌ى توليد و اتقان در كار توليد است. و سهم مردم - كه به نظر من از همه‌ى اينها مهمتر است - مصرف توليدات داخلى است. ما بايد عادت كنيم، براى خودمان فرهنگ كنيم، براى خودمان يك فريضه بدانيم كه هر كالائى كه مشابه داخلى آن وجود دارد و توليد داخلى متوجه به آن است، آن كالا را از توليد داخلى مصرف كنيم و از مصرف توليدات خارجى بجد پرهيز كنيم؛ در همه‌ى زمينه‌ها: زمينه‌هاى مصارف روزمرّه و زمينه‌هاى عمده‌تر و مهمتر. بنابراين ما اميدوار هستيم كه با اين گرايش، با اين جهتگيرى و رويكرد، ملت ايران در سال 91 هم بتواند بر توطئه‌ى دشمنان، بر كيد و مكر بدخواهان در زمينه‌ى اقتصادى فائق بيايد.